آیا نوزادان پیش از به‌دنیا‌آمدن، زبان را تشخیص می‌دهند؟

آیا نوزادان پیش از به‌دنیا‌آمدن، زبان را تشخیص می‌دهند؟ بر اساس پژوهشی تازه، پاسخ مثبت است: جنین‌ها در رحم می‌توانند زبان‌های مختلف را از هم تشخیص دهند، و این یعنی نوزادان بعد از تولد، هم صدای والدین و هم زبانی که با آن صحبت می‌کنند را می‌شناسند، و حتی شاید زبان‌های خارجی‌ای که در بارداری شنیده‌اند را هم. اما پژوهشگران تأکید می‌کنند که این یافته به معنای «یادگیری زبان» در دوران بارداری نیست و والدین نیازی ندارند فهرست وظایف خود را با آموزش زبان به جنین طولانی‌تر کنند.

این نخستین بار است که پژوهشگران برای بررسی نحوه پردازش زبان در نوزاد، از تصویربرداری مستقیم مغز در دوران بارداری و بلافاصله پس از تولد استفاده کرده‌اند. در ادامه مقاله، روش این پژوهش، یافته‌ها، و معنای واقعی آن برای والدین را به‌تفصیل بررسی می‌کنم.

شنیدن زبان و صدا، بخشی از یک تجربه بزرگ‌تر است: تعامل مستقیم و محبت‌آمیز با کودک. همین تعامل در سال‌های بعد، با بازی و فعالیت‌های مشترک ادامه پیدا می‌کند. بازی‌های فکری نمونه خوبی از همین فعالیت‌ها هستند؛ فضایی آرام که کودک در آن هم تمرکز می‌کند و هم زمان باکیفیتی را در کنار شما می‌گذراند. علاقه‌مندان به این دسته از فعالیت‌ها می‌توانند برای آشنایی با گزینه‌های متنوع‌تر، به مجموعه بازی فکری کودکان مراجعه کنند.

صحبت با جنین و اثر آن بر پیوند والد و فرزند

همان‌طور که اغلب افراد باردار تأیید می‌کنند، صحبت‌کردن با نوزاد در حالی که هنوز در امنیت رحم است، یکی از آرامش‌بخش‌ترین راه‌ها برای حس ارتباط با اوست. ما خودمان را به او معرفی می‌کنیم، با هم به موسیقی گوش می‌دهیم، از خواهر و برادرها یا پدربزرگ و مادربزرگ برایش می‌گوییم، و وقتی به دنیا می‌آید، تقریباً به نظر می‌رسد او از قبل دقیقاً می‌داند ما کی هستیم.

پیش‌تر هم ثابت شده بود که صحبت‌کردن با نوزاد پیش از تولد می‌تواند به شکل‌گیری پیوند عاطفی کمک کند، و حالا پژوهش جدید به فواید بیشتری از این کار اشاره می‌کند.

پژوهشگران درباره نحوه پردازش زبان در نوزادان چه کشف کردند؟

پژوهشی که در یک مجله علمی معتبر زیست‌شناسی منتشر شده، نشان می‌دهد جنین‌ها در رحم می‌توانند زبان‌های مختلف را تشخیص دهند. اهمیت این یافته در چیست؟ در اینکه نشان می‌دهد نوزادان بعد از تولد، صدای والدینشان و زبانی که آن‌ها با آن صحبت می‌کنند را می‌شناسند؛ پدیده‌ای که ثابت شده صرفاً خوش‌بینی والدین نیست و واقعیتی علمی است. این شناخت فقط به زبان مادری محدود نیست و شاید زبان‌های خارجی را هم شامل شود.

حجم و طراحی نمونه: حجم نمونه این مطالعه کوچک بود و فقط شصت نفر را شامل می‌شد که همگی در هفته سی‌وپنجم بارداری بودند. پژوهشگران در مونترال برای سی‌ونه نفر از شرکت‌کنندگان، تا زمان به‌دنیا‌آمدن نوزادان، داستان‌های کوتاهی را به زبان‌های فرانسوی، آلمانی، و عبری پخش کردند، و بقیه شرکت‌کنندگان گروه کنترل بودند.

بررسی واکنش مغز نوزادان: در سه روز پس از تولد، دانشمندان با استفاده از تکنیک‌های تصویربرداری مغز، واکنش نوزادان به این زبان‌ها را بررسی کردند. همه نوزادان فرانسوی، یعنی زبان مادری‌شان، را تشخیص می‌دادند. اما نوزادانی که به داستان‌های عبری یا آلمانی گوش داده بودند هم فعالیت مغزی‌ای نشان دادند که حاکی از توانایی تشخیص آن زبان‌ها بود.

چه چیزی این پژوهش را منحصربه‌فرد می‌کند: این نخستین بار است که دانشمندان برای نتیجه‌گیری درباره نحوه پردازش زبان توسط نوزاد، خود مغز را بررسی کرده‌اند. پیش‌تر این استنباط‌ها را از مشاهده زبان بدن نوزاد انجام می‌دادند، مثل چرخاندن سر به سمت والد یا تغییر ضربان قلب در حضور صدای آشنا.

این پژوهش برای کودکان چه معنایی دارد و چه معنایی ندارد؟

نویسنده ارشد این مطالعه تأکید کرده که نمی‌توان گفت نوزادان در دوران بارداری زبان «یاد می‌گیرند»، بلکه فقط می‌توان گفت زبان‌های مختلف ممکن است نوعی اثر یا نقش در مغز نوزاد برجا بگذارند.

فشار بیشتری بر والدین نیست: برای والدینی که پیش از این هم فشار زیادی برای دادن بهترین آموزش و بهترین شروع زندگی به فرزندشان احساس می‌کنند، این پژوهش توصیه نمی‌کند که مورد دیگری به فهرست نقاط عطف رشدی اضافه شود. همان‌طور که نویسنده ارشد اشاره کرده، نوزادان ممکن است زبان‌های دیگر را تشخیص دهند، اما این به معنای درک زودتر آن زبان نسبت به نوزادانی که در معرض زبان خارجی نبوده‌اند، نیست.

تأثیر بر یادگیری زبان دوم: بنابراین تا جایی که دانشمندان می‌دانند، نوزادانی که به موسیقی، داستان، یا گفت‌وگو به زبانی غیر از زبان مادری‌شان گوش می‌دهند، لزوماً در یادگیری زبان دوم در سال‌های بعد برتری نخواهند داشت.

ارزش واقعی این پژوهش: با این حال، همان‌طور که در یک گزارش علمی دیگر اشاره شده، این پژوهش به دانشمندان کمک می‌کند نحوه رشد زبان در کودکان را بهتر مطالعه کنند، که می‌تواند در تشخیص و درمان زودهنگام تأخیرهای گفتاری و زبانی تفاوت ایجاد کند.

منبع