بازی در خانه برای کودکان ۱۲ ساله
تاریخ انتشار 1405/05/19
34 بازدید
مدت زمان مطالعه -44 دقیقه
وقتی هوا بارانی میشود یا کودکان چند روز پشتسرهم در خانه میمانند، والدین معمولاً با یک چالش آشنا روبهرو میشوند؛ انرژی بچهها باید یکجایی خالی شود و ذهنشان هم به یک مشغولیت واقعی نیاز دارد، نه فقط چند دقیقه دیگر تماشای صفحهی گوشی یا تبلت.
خبر خوب این است که برای این کار نیازی به وسایل گرانقیمت یا برنامهریزی پیچیده نیست. مجموعهای که در ادامه میخوانید، ترکیبی از بازیهای فکری، حدسی، حرکتی و گروهی است که با وسایل سادهی خانه، کمی فضای خالی و چند دقیقه توضیح، قابل اجراست. این بازیها برای سن ۸ تا ۱۲ سال طراحی شدهاند، یعنی سنی که کودک دیگر بازیهای خیلی ساده را دوست ندارد ولی هنوز به بازیهای فکری پیچیده هم علاقهی چندانی نشان نمیدهد و بیشتر دنبال سرگرمی، خنده، رقابت دوستانه و کمی هیجان است.
اگر به دنبال کتابهایی هستید که به رشد و یادگیری فرزندتان کمک کنند و مسیر تربیت او را برایتان سادهتر کنند، پیشنهاد میکنیم نگاهی به مجموعه کتاب تربیت کودک نردبان بیندازید. در این مجموعه، کتابهایی با زبانی ساده، روان و صمیمی گردآوری شدهاند که هرکدام به یکی از دغدغههای مهم والدین در مسیر رشد و تربیت فرزند میپردازند؛ از شکلگیری عادتها و رفتارهای درست گرفته تا تقویت مهارتهای اجتماعی، عاطفی و ارتباطی کودکان. این کتابها با توجه به دنیای ذهنی کودکان و نیازهای والدین نوشته شدهاند تا علاوه بر قابلفهم بودن، در زندگی روزمره نیز کاربردی باشند. کافی است کتابها را بر اساس سن، ویژگیها و نیازهای فرزندتان بررسی کنید تا گزینهای مناسب پیدا کنید؛ کتابی که بتواند در یکی از مهمترین و چالشبرانگیزترین مسیرهای زندگی، یعنی تربیت فرزند، همراه شما باشد.
بازیهای خلاقانه و فکری برای کودکان 12 ساله در خانه
این دسته از بازیها بیشتر ذهن کودک را درگیر میکند و نیاز چندانی به فضای زیاد یا وسایل خاص ندارد؛ برای همین گزینهی خوبی هستند برای زمانی که بچهها کمی خستهاند و فقط میخواهند بنشینند و سرگرم شوند.
اگر دنبال گزینههای بیشتری برای سرگرمکردن ذهن فرزندتان هستید و میخواهید فراتر از بازیهای خانگی، یک مجموعهی متنوع و آماده در اختیار داشته باشید، میتوانید سری به بازی فکری کودکان بزنید. این بازیها معمولاً برای گروههای سنی مختلف طراحی شدهاند و میتوانند مکمل خوبی برای همان بازیهای سادهای باشند که در خانه اجرا میکنید؛ بعضیهایشان تمرکز بیشتری روی حل مسئله و منطق دارند و بعضی دیگر بیشتر روی خلاقیت و تخیل کودک کار میکنند، برای همین میتوانید بسته به علاقه و سن فرزندتان یکی را انتخاب کنید.
داستان زنجیرهای مخفی
هر کودک یک کاغذ و خودکار برمیدارد و چند خط اول یک داستان را مینویسد. بعد کاغذ را طوری تا میزند که فقط آخرین جمله یا چند کلمهی آخر دیده شود، و کاغذ را به نفر بعدی میدهد. نفر بعدی بدون اینکه بداند قبل از آن چه نوشته شده، فقط بر اساس همان جملهی آخر ادامه میدهد. وقتی کاغذ دوباره به نویسندهی اول برمیگردد و همه با هم داستان را از اول میخوانند، معمولاً نتیجه آنقدر غیرمنتظره و خندهدار است که این بازی به یکی از محبوبترین سرگرمیهای جمعهای خانوادگی تبدیل میشود.
حرف ممنوعه
یک حرف از الفبا انتخاب میشود و هر بازیکن باید یک دقیقه کامل دربارهی یک موضوع صحبت کند بدون اینکه حتی یک کلمه با آن حرف به کار ببرد. این بازی بهظاهر ساده است ولی وقتی واقعاً شروع میشود، متوجه میشوید چقدر سخت است که حتی چند جملهی روان بسازید بدون اینکه ناخودآگاه از یک حرف پرکاربرد استفاده کنید. برای گروههای بزرگتر میتوان امتیازدهی هم اضافه کرد تا رقابت جدیتر شود.
رمزنگاری خانگی
کودکان یک الفبای رمزی برای خودشان میسازند، مثلاً به هر حرف یک شکل هندسی یا نماد اختصاص میدهند، و بعد پیامهایی با آن رمز برای هم مینویسند تا بقیه سعی کنند آن را رمزگشایی کنند. این بازی علاوه بر سرگرمی، نوعی تمرین منطق و الگویابی هم هست و معمولاً بچههای این سن که تازه با مفهوم کد و رمز آشنا شدهاند، خیلی از آن استقبال میکنند.
دو راست و یک دروغ هر نفر سه جمله دربارهی خودش میگوید که دوتای آنها واقعیت دارد و یکی دروغ است. بقیه باید حدس بزنند کدام جمله دروغ است. این بازی هیچ وسیلهای نمیخواهد، در هر فضایی قابل اجراست و راه خوبی است برای اینکه اعضای خانواده یا دوستان چیزهای تازهای دربارهی هم یاد بگیرند.
بازیهای حدس و کارآگاهی برای سرگرمی کودکان 12 ساله
این نوع بازیها معمولاً هیجان بیشتری دارند، چون یک عنصر راز و کشف در آنها وجود دارد و بچهها عاشق نقش گرفتن در جایگاه کارآگاه یا مظنون هستند.
قاتل در تاریکی
این یکی از قدیمیترین و محبوبترین بازیهای گروهی برای شب است. همه در یک دایره مینشینند و چشمهایشان را میبندند؛ یک نفر بهآرامی روی شانهی یکی از بازیکنان میزند و او «قاتل» میشود، بدون اینکه کسی بداند چه کسی است. بعد یک نفر هم بهعنوان کارآگاه انتخاب میشود و از اتاق بیرون میرود. چراغها خاموش میشود و بازیکنان در تاریکی در اتاق حرکت میکنند؛ قاتل باید بیسروصدا به یکی از آنها نزدیک شود و او را «بکشد»، و آن فرد باید با یک جیغ نمایشی روی زمین بیفتد. کارآگاه پس از شنیدن جیغ وارد میشود، چراغ را روشن میکند و با پرسیدن سؤال از همه سعی میکند بفهمد قاتل کیست؛ نکتهی جالب اینجاست که فقط قاتل مجاز است دروغ بگوید و بقیه باید راست بگویند. این ترکیب از تعلیق، بازیگری و استدلال باعث میشود این بازی همیشه با استقبال روبهرو شود.
پلکزن مرموز
نسخهای دیگر از همان ایدهی قاتل در تاریکی، اما اینبار در روشنایی. یک نفر مخفیانه بهعنوان قاتل انتخاب میشود و باید با یک پلکزدن سریع به بازیکنان دیگر «آنها را بکشد»؛ کسی که پلکزدن را دریافت میکند باید با یک حرکت نمایشی از بازی خارج شود. کارآگاه باید قبل از اینکه همه از بازی خارج شوند، بفهمد قاتل کیست. چون همه در حال تماشای هم هستند، تنش بازی خیلی بالا میرود و همین باعث میشود کودکان این نسخه را هم بهاندازهی نسخهی تاریک آن دوست داشته باشند.
بیست سؤال
یک نفر در ذهنش یک شخص، شیء یا مکان را انتخاب میکند و بقیه فقط با پرسیدن سؤالهایی که جواب بله یا خیر دارند، باید تا سؤال بیستم آن را حدس بزنند. این بازی بهخوبی مهارت استدلال منطقی و دستهبندی اطلاعات را در کودک تقویت میکند، چون او باید یاد بگیرد چطور سؤالهایش را طوری بچیند که هر بار دایرهی احتمالات را کوچکتر کند.
قایمباشک وارونه
در این بازی بهجای اینکه یک نفر بقیه را پیدا کند، ماجرا برعکس است؛ یک نفر مخفی میشود و بقیه پراکنده میشوند تا او را پیدا کنند. هر کس که مخفیگاه را پیدا کرد، بیسروصدا به همان مخفیگاه میپیوندد و همانجا کنار او پنهان میماند. بازی همینطور ادامه پیدا میکند تا آخرین نفری که هنوز دنبال بقیه میگردد، همه را در یک گوشهی کوچک پیدا کند؛ همان لحظهای که همه مثل ماهیهای کنسروی کنار هم چپیدهاند، معمولاً اوج خندهی بازی است.
بازیهای حرکتی و پرانرژی مناسب فضای داخل خانه
اگر کودک شما زیاد پرانرژی است و نیاز به دویدن و تخلیهی انرژی دارد، این بازیها بهترین گزینه هستند، چون هرچند در فضای بسته انجام میشوند، حرکت فیزیکی زیادی در آنها وجود دارد.
جنگ جوراب
برای این بازی به ده تا بیست جوراب که به شکل توپ جمع شده باشند نیاز دارید. فضای اتاق را با یک خط فرضی یا نوار چسب به دو نیمه تقسیم کنید و بازیکنان را به دو تیم تقسیم کنید. هدف بازی این است که در زمان مشخص، هر تیم بیشترین تعداد جوراب را به سمت زمین حریف پرتاب کند؛ هر بازیکن هم مجاز نیست بیش از چند ثانیه جوراب را نگه دارد. در پایان زمان، تیمی که جوراب کمتری در زمین خودش دارد برنده است. این بازی انرژی بالایی میطلبد و برای جمعهای چندنفرهی خانوادگی یا میهمانیهای تولد بسیار مناسب است.
فرش پرنده ه
ر کودک یا هر گروه کوچک روی یک پتو یا فرش کوچک میایستد که وارونه پهن شده است. هدف این است که بدون اینکه پا از روی فرش بیرون بیاید، آن را کاملاً برگردانند. کاری که در نگاه اول ساده به نظر میرسد، در عمل نیاز به هماهنگی، تعادل و همکاری گروهی زیادی دارد و اغلب باعث میشود بچهها چند بار پشتسرهم امتحان کنند تا بالاخره موفق شوند.
مسیر پرپیچوخم چشمبسته
چند مانع کوچک مثل صندلی یا میز در اتاق چیده میشود. یک نفر چشمش بسته میشود و بقیه باید فقط با راهنمایی کلامی، مثل «به چپ بچرخ» یا «دو قدم برو جلو»، او را از میان موانع عبور دهند بدون اینکه به چیزی برخورد کند. برای گروههای بزرگتر میتوان بازیکنان را دونفره کرد تا هر نفر هم نوبت هدایتشدن را تجربه کند و هم نوبت راهنماییکردن را.
پینگپنگ بادکنکی
با یک بادکنک و راکتهای سادهای که حتی میتوان از بشقاب یکبارمصرف و چوببستنی ساخت، یک زمین کوچک در سالن درست میکنید و بچهها بادکنک را بین خودشان ردوبدل میکنند بدون اینکه بگذارند زمین بیفتد. چون بادکنک سبک و کند حرکت میکند، این بازی برای فضای داخل خانه بسیار امنتر از توپ واقعی است و همزمان هماهنگی چشم و دست کودک را هم تقویت میکند.
بازیهای گروهی و مسابقهای برای جمع خانوادگی
این بازیها بیشتر برای زمانی مناسباند که چند نفر دور هم جمع شدهاید، از میهمانی تولد گرفته تا یک عصر خانوادگی معمولی، و ترکیبی از رقابت، شانس و کمی خلاقیت را با هم دارند.
پل کاغذی
کودکان به تیمهای کوچک تقسیم میشوند و باید با نی، چوببستنی یا حتی کاغذ روزنامه یک پل بسازند که بتواند وزن چند سکه یا یک شیء کوچک را روی خودش نگه دارد. این بازی در واقع یک تمرین سادهی مهندسی است و به کودک کمک میکند با مفاهیمی مثل تعادل، استحکام سازهای و تقسیم وزن بهصورت عملی و از طریق تجربه آشنا شود، نه فقط از روی کتاب.
مسابقهی هواپیمای کاغذی
هر کودک یک هواپیمای کاغذی میسازد و روی آن پیلوت و مسافر میکشد تا شخصیسازی شود. بعد همه هواپیماها را همزمان پرتاب میکنند و هرکس هواپیمایش دورتر بنشیند برندهی آن دور میشود. میتوان چند مدل تاخوردن مختلف را هم امتحان کرد تا بچهها یاد بگیرند شکل بال و زاویهی پرتاب چطور روی مسافت پرواز تأثیر میگذارد.
برج مارشمالو
با مارشمالو و چوب اسپاگتی خام یا چوب کبریت، هر گروه باید بلندترین برجی را بسازد که بدون کمک دست سرپا بماند. این بازی هم خلاقیت را درگیر میکند و هم صبر و دقت، چون هرچه برج بلندتر میشود، حفظ تعادل آن سختتر میشود و گروه باید مدام سازه را تنظیم کند.
جفتآوری کلمهای با حروف مشترک
یک بازیکن نام یک شهر یا کشور میگوید و نفر بعدی باید نام مکان دیگری بگوید که با آخرین حرف اسم قبلی شروع شود، و همینطور دور میزند. این بازی هم دایرهی لغات جغرافیایی کودک را گسترش میدهد و هم میتواند در سفرهای طولانی با ماشین جایگزین بازیهای تلفن همراه شود.
توقف اتوبوس
هر بازیکن روی کاغذش چند ستون میکشد، مثلاً اسم دختر، اسم پسر، حیوان، خوراکی و مکان. یک نفر در ذهنش الفبا را میشمارد تا کسی بگوید «اتوبوس نگهدار»؛ همان حرفی که در آن لحظه در ذهن شمارنده بوده، حرف آن دور بازی میشود و همه باید برای هر ستون یک کلمه با آن حرف بنویسند. کسی که سریعتر همهی ستونها را پر کند، بازی را برای آن دور تمام میکند و بعد امتیازها شمرده میشود؛ جوابهای تکراری امتیاز کمتری میگیرند و جوابهای منحصربهفرد امتیاز بیشتری.
بازیهای فکری، کلامی و کارتی کلاسیک
برخی از بهترین بازیهای داخل خانه همان بازیهای ساده و قدیمی هستند که هیچوقت از مد نمیافتند، چون هم آموزندهاند و هم برای هر سن و هر جمعیتی قابل اجرا.
سوسک بازی با تاس
این یک بازی نقاشی و شانسی است. هر عدد تاس به یک عضو بدن سوسک اختصاص دارد، مثلاً عدد شش برای سر، پنج برای بدن، چهار برای دم، سه برای پا که چهار بار لازم است، دو برای شاخک که دو بار لازم است و یک برای چشم که آن هم دو بار لازم است. هر بازیکن بهنوبت تاس میریزد و اگر عدد مربوط به یکی از اعضایی باشد که هنوز نکشیده، آن را رسم میکند؛ هرکس زودتر سوسکش را کامل کند برنده است. این بازی ترکیبی از شانس و کمی صبر است و برای بچههایی که تازه با مفهوم احتمال آشنا میشوند هم جذاب است.
پچپچ زنجیرهای
همه در یک دایره مینشینند، یک جملهی نسبتاً بلند در گوش نفر اول پچپچ میشود و او باید همان را در گوش نفر بعدی زمزمه کند، و همینطور دور میزند تا به نفر آخر برسد. تفاوت بین جملهی اصلی و جملهای که در پایان از دهان نفر آخر بیرون میآید، معمولاً آنقدر بامزه است که این بازی هیچوقت خستهکننده نمیشود.
نمایش بیکلام
یک نفر باید بدون حرف زدن، فقط با حرکات بدن، یک عنوان فیلم، یک شخصیت یا یک عبارت را نشان دهد و بقیه باید حدس بزنند. برای این سن، استفاده از عنوان فیلمها و سریالهای محبوب کودکان معمولاً بهترین نتیجه را میدهد، چون همه با آنها آشنا هستند و حدسزدن راحتتر پیش میرود.
دار زدن کلمه
یکی از بازیکنان یک کلمه در ذهن دارد و به تعداد حروف آن، خط تیره میکشد. بقیه بهنوبت حرف حدس میزنند؛ اگر حرف درست بود، در جای خودش در کلمه قرار میگیرد و اگر غلط بود، بخشی از شکل آدمک روی دار کشیده میشود. اگر کلمه قبل از کاملشدن شکل آدمک حدس زده شود، حدسزنندهها برندهاند و در غیر اینصورت، صاحب کلمه برنده میشود. این بازی فقط به کاغذ و مداد نیاز دارد و برای هر مکانی، از خانه تا رستوران، مناسب است.
بازیهای ورق کلاسیک
بازیهای ورقی مثل حکم، پاسور و بازیهای استراتژیک مشابه، فرصت خوبی برای یادگیری تصمیمگیری، حافظه و برنامهریزی هستند. این بازیها معمولاً نسخههای سادهشده برای کودکان هم دارند و میتوان قوانین را متناسب با سن گروه تنظیم کرد تا هم چالشبرانگیز باشد و هم قابلفهم.
نکاتی برای اجرای بهتر بازیهای داخل خانه
قبل از شروع هر بازی گروهی، بهتر است فضای بازی از وسایل شکستنی یا خطرناک خالی شود و مدتزمان تقریبی بازی هم از قبل مشخص باشد، چون کودکان این سن معمولاً وقتی میدانند بازی چقدر طول میکشد، همکاری بیشتری نشان میدهند. توضیحدادن قوانین پیش از شروع، بهجای وسط بازی، هم از سردرگمی و اعتراض جلوگیری میکند.
خوب است چند وسیلهی ساده مثل ورق بازی، کاغذ و مداد، تاس، بادکنک و یک تایمر همیشه در دسترس باشد تا در هر لحظه بتوان یکی از این بازیها را بدون آمادهسازی زیاد شروع کرد. برای گروههای ناهمگن از نظر سنی، میتوان کودکان کوچکتر را با یک کودک بزرگتر همتیم کرد یا برای بچههای بزرگتر چالشهای زماندار و امتیازدهی اضافه کرد تا بازی برای همه هیجانانگیز بماند.
در نهایت بهتر است همیشه یک بازی آرامتر هم بهعنوان جایگزین آماده داشته باشید، چون بعد از چند دور بازی پرانرژی، ممکن است بچهها به یک بازی فکری و کمتحرکتر نیاز پیدا کنند تا هیجانشان کمی فروکش کند.
